Licznik czasu ekranowego pokazuje liczbę, na którą łatwiej się skrzywić, niż jej się przyjrzeć. Badacze z Uniwersytetu w Cincinnati i Uniwersytetu Northwestern przeanalizowali 11 ankiet z lat 2014-2024, w których odpowiedzi udzieliło 183 tysiące dorosłych Amerykanów w wieku od 18 do 70 lat, i wskazali konkretny punkt na osi: 150 minut dziennie. Powyżej niego związek między mediami społecznościowymi a nasileniem depresji przestaje być statystycznym szumem — a niżej możesz przyjrzeć się temu, jak wygląda Twój własny dzień z telefonem.
Ile czasu w telefonie to jeszcze zwyczajnie, a ile już za dużo? Większość odpowiedzi, jakie krążą po sieci, to albo moralizowanie, albo wzruszenie ramionami. Zespół z Uniwersytetu w Cincinnati i Uniwersytetu Northwestern spróbował podejść do sprawy inaczej: poszukać w danych miejsca, w którym coś realnie się zmienia.
Efekt tej pracy nie jest poradą. Jest liczbą, którą każdy może zestawić z własnym licznikiem.
Podstawą jest 11 ankiet przeprowadzonych w latach 2014–2024. Odpowiedzi udzieliło w nich 183 tysiące dorosłych Amerykanów w wieku od 18 do 70 lat. To nie jest jedno badanie z jednego roku, tylko dekada pomiarów ułożonych obok siebie, i właśnie ta rozpiętość czasowa robi tu największą różnicę.
Badacze zestawili deklarowany czas przed ekranem z odpowiedziami dotyczącymi zdrowia, w tym nasilenia objawów depresji, a całość przepuścili przez modele uwzględniające dziesiątki nawyków i cech demograficznych. Wyniki ukazały się w czasopiśmie „Mental Health Research” z serii Nature Portfolio.
Hans Breiter podsumowuje to tak: „Związek między depresją i mediami społecznościowymi jest wyraźnie widoczny w kolejnych badaniach naukowych przeprowadzonych na przestrzeni 11 lat”.
Najciekawsze w tej analizie jest to, czego nie widać w potocznej rozmowie o czasie ekranowym. Badacze rozbili go na kilka osobnych aktywności:
Tylko pierwsza pozycja z tej listy okazała się znacznie silniejszym predyktorem nasilenia depresji niż pozostałe trzy. Godzina spędzona przed serialem i godzina spędzona na przewijaniu to w tych danych dwie różne godziny.
Próg, o którym mówi badanie, to 150 minut dziennie. Poniżej niego zależność jest słabo widoczna, powyżej staje się na tyle wyraźna, że trudno ją pominąć.
Warto od razu powiedzieć, czego ta liczba nie oznacza. Nie jest limitem, po którego przekroczeniu cokolwiek się człowiekowi dzieje, ani granicą między zdrowiem a chorobą. Jest punktem, w którym w bardzo dużym zbiorze danych zmienia się siła statystycznego związku — i niczym więcej.
Współautorka badania Nicole Vike zwraca uwagę na to, jak bardzo przesunęła się funkcja tych aplikacji: „Początkowo media społecznościowe służyły nam do kontaktów z osobami, które znaliśmy”. Dziś znaczną część tego, co widzimy, tworzą ludzie, których nie znamy, a kolejność treści ustala mechanizm nastawiony na to, żeby zatrzymać nas dłużej.
Martin Block, emerytowany profesor Uniwersytetu Northwestern, ujmuje skalę zjawiska porównaniem: „Media społecznościowe są jednym z wyróżników naszej epoki kulturowej, niczym samochód przeszło sto lat temu”. Samochód też zmienił wszystko, razem z kosztami, które policzono dużo później.
Autorzy nie twierdzą, że media społecznościowe wywołują depresję. Ankieta pokazuje współwystępowanie, a nie przyczynę: równie dobrze gorszy nastrój może skłaniać do dłuższego siedzenia w telefonie, a obie rzeczy mogą mieć wspólne tło, którego w danych nie widać.
Sami badacze opisują swój próg jako punkt wyjścia do dalszych badań, a nie rozstrzygnięcie. W świecie nagłówków o „szkodliwości telefonów” to rzadka ostrożność, o której warto pamiętać, cytując tę pracę.
Dla kogoś, kto studiuje psychologię, socjologię, dziennikarstwo albo analizę danych, ta praca jest wygodnym ćwiczeniem z czytania badań. Widać w niej wszystko naraz: siłę bardzo dużej próby, ograniczenia danych deklarowanych, różnicę między korelacją a przyczyną i to, jak jedna liczba wyjęta z kontekstu zaczyna żyć własnym życiem.
W tle stoi też prostsza obserwacja, którą powtarza Hans Breiter: dobrostan bierze się z kontaktu ze światem, z działania i dążenia do konkretnych celów, a nie z wielogodzinnego, biernego pochłaniania treści.
Jedenaście ankiet, dekada, 183 tysiące osób i jedna liczba: 150 minut. Badacze z Cincinnati i Northwestern pokazali, że powyżej tego progu związek między czasem w mediach społecznościowych a nasileniem depresji staje się wyraźny, a same media społecznościowe są tu silniejszym predyktorem niż telewizja, gry czy poczta elektroniczna. To nie jest ani diagnoza, ani recepta — to dane, które warto zestawić z własnym licznikiem.
5 pytań · minuta · bez zapisywania
EN 
CS
DE
ES
FR
HU
IT
PL
PT
РУ
SK
TR
УК
AR
中文
