Transport and Mobility

Na statku pasażerskim wiele osób dzieli te same pokłady, restauracje i powietrze z wentylacji, a gdy pojawia się choroba zakaźna, nie da się po prostu wysiąść. Europejski projekt HEALTHY SAILING szukał sposobów, by wcześniej wyłapywać ogniska zachorowań na morzu i sprawniej na nie reagować: od elektronicznego nadzoru i sztucznej inteligencji po szkolenia z rozszerzoną rzeczywistością. Jego wytyczne przeszły już prawdziwą próbę — a na końcu można sprawdzić, czy w podróży dbasz o zdrowie jak świadomy pasażer.

Rachunki za ogrzewanie i prąd potrafią zjeść sporą część studenckiego budżetu, a czynsze w wielu miastach wciąż idą w górę. Unijny projekt PREFIGURE sprawdza, jak ocieplać i odnawiać europejskie mieszkania tak, by na zielonej transformacji nie tracili najsłabsi. Badacze pracują w 11 miastach, wysyłają w trasę mobilne laboratorium i analizują ankietę z udziałem ponad 25 000 osób — a na końcu można sprawdzić, czy własne nawyki mieszkaniowe są naprawdę energooszczędne.

Barwienie tkanin należy do najbardziej szkodliwych dla środowiska etapów produkcji ubrań: zużywa ogromne ilości wody, a spora część barwnika i tak trafia do ścieków zamiast na materiał. Zespół prof. Filipe Natalio z Uniwersytetu NOVA w Lizbonie szuka zupełnie innej drogi i chce, żeby bawełna nabierała koloru jeszcze na roślinie, w trakcie wzrostu. Projekt HYDROCOLTON łączy chemię, biologię roślin i uprawy hydroponiczne — a na końcu można sprawdzić, czy twoja szafa sprzyja modzie przyjaznej środowisku.

Kable światłowodowe, które już leżą na dnie morza wzdłuż niemal każdego wybrzeża, mogą zacząć pilnować ludzi na lądzie. Zespół z Uniwersytetu w Alcalá w ramach projektu SAFE pokazał, że jedno włókno da się zamienić w sieć tysięcy czujników, które wyczuwają nadciągające tsunami, i to wielokrotnie taniej niż boje czy sejsmometry na dnie oceanu. To historia o fizyce, morzu i rachunku kosztów — a na końcu można sprawdzić, czy myślisz jak twórca systemów ostrzegania.

Polubienia, komentarze i zdjęcia z wyjazdu mogą mieć większy wpływ na wybór kierunku wakacji, niż się wydaje, ale nie u wszystkich tak samo. Amerykańscy badacze przeanalizowali odpowiedzi ponad 2800 podróżnych z czterech pokoleń i sprawdzili, kto planuje wyjazdy z myślą o reakcjach w sieci. Wyniki potrafią zaskoczyć, zwłaszcza w przypadku pokolenia Z i pokolenia X — a na końcu można sprawdzić, na ile twoje własne plany podróżne zależą od mediów społecznościowych.

Ludzki mózg działa wyłącznie dzięki reakcjom chemicznym, a mimo to bywa nazywany najpotężniejszym komputerem na świecie. Europejski projekt CORENET sprawdził, czy na podobnej zasadzie można liczyć w laboratorium: sieci reakcji chemicznych w mikrofluidycznych reaktorach przetwarzały dane, a sztuczna inteligencja odczytywała z nich odpowiedzi. To przykład badań, w których chemia, informatyka i analiza danych spotykają się przy jednym stole — a na końcu można sprawdzić, czy taki styl pracy pasuje do ciebie.

Pożar lasu albo powódź to chaos: dym, woda, zerwane linie telefoniczne i dziesiątki ekip, które muszą działać razem. Finansowany przez Unię Europejską projekt OVERWATCH łączy dane z satelitów i dronów, sztuczną inteligencję oraz rzeczywistość rozszerzoną, żeby ratownicy szybciej rozumieli, co dzieje się w terenie. System sprawdzano podczas ćwiczeń w Portugalii i w Polsce. Oto, jak działa i czego uczy — a na końcu można sprawdzić, czy dobrze odnajdujesz się w sytuacji, gdy liczy się każda informacja.

Drobni rolnicy muszą wyprodukować jak najwięcej żywności na niewielkim areale, a przy tym radzić sobie z coraz bardziej ekstremalną i nieprzewidywalną pogodą. Syntetyczne pestycydy pomagają, ale szkodzą ekosystemom i zdrowiu ludzi. Zespół projektu UPSCALE sprawdzał, czy rośliny mogą same chronić kukurydzę przed szkodnikami, przeprowadzając ponad 150 wywiadów z rolnikami i ekspertami — a na końcu można sprawdzić, czy w twoich codziennych wyborach jest miejsce dla natury.

Zgubiona sieć rybacka nie znika na dnie morza. Według szacunków ekspertów porzucone, zagubione i wyrzucone narzędzia połowowe to około 10 proc. wszystkich odpadów morskich. Europejski projekt NETTAG+, koordynowany przez badaczy z Uniwersytetu w Porto, sięga po kilka rozwiązań naraz: warsztaty dla rybaków, akustyczne znaczniki na sprzęt, sonar połączony ze sztuczną inteligencją i podwodne roboty — a na końcu można sprawdzić, ile z morskiej odpowiedzialności jest w twoich własnych nawykach.

Połykane czujniki pomagają lekarzom zaglądać do wnętrza organizmu bez skalpela, ale zawierają materiały, których nikt nie chciałby mieć ani w ciele, ani na wysypisku. Włoski zespół z unijnego projektu ELFO sprawdził, czy elektronikę da się zbudować z tego, co zwykle trafia na talerz i do łazienki: miodu, pigmentu z pasty do zębów czy soku z czerwonej kapusty. Część wyników zaskoczyła samych badaczy — a na końcu można sprawdzić, czy zaufałbyś technologii, którą trzeba połknąć.

Krępujące wspomnienie nie daje zasnąć, więc pojawia się pytanie, czy dałoby się je po prostu skasować. Neurobiolog Johannes Gräff z EPFL w Lozannie odpowiada, że w teorii tak, choć jest pewien haczyk. Jego zespół namierzył u myszy komórki, w których zapisuje się traumatyczne wspomnienie, i potrafił je wyłączyć. Droga do zastosowania u ludzi jest jednak daleka, a najbardziej praktyczne wnioski dotyczą terapii — a na końcu można sprawdzić, jak ty radzisz sobie z trudnymi wspomnieniami.

Le ulcere del piede diabetico colpiscono circa un quarto degli oltre 800 milioni di persone affette da diabete nel mondo. Oggi si trattano soprattutto con pulizia e medicazione, cioè gestendo i sintomi. Il progetto europeo APTADEGRAD percorre un'altra strada: i suoi composti rimuovono dalla ferita le proteine infiammatorie in eccesso sfruttando il sistema naturale di riciclo delle nostre cellule — e alla fine puoi scoprire se hai la testa per le biotecnologie.

Las úlceras del pie diabético afectan a aproximadamente una cuarta parte de los más de 800 millones de personas con diabetes en todo el mundo. Hoy se tratan sobre todo limpiándolas y vendándolas, es decir, controlando los síntomas. El proyecto europeo APTADEGRAD va por otro camino: sus compuestos eliminan de la herida el exceso de proteínas inflamatorias recurriendo al sistema natural de reciclaje de nuestras células — y al final puedes comprobar si tienes cabeza para la biotecnología.

Les ulcères du pied diabétique touchent environ un quart des plus de 800 millions de personnes atteintes de diabète dans le monde. Aujourd'hui, on se contente surtout de les nettoyer et de les panser, c'est-à-dire de soulager les symptômes. Le projet européen APTADEGRAD emprunte une autre voie : ses composés éliminent de la plaie l'excès de protéines inflammatoires en mobilisant le système de recyclage naturel de nos cellules — et à la fin, vous pouvez vérifier si vous avez l'âme d'un biotechnologiste.

Owrzodzenia stopy cukrzycowej dotykają blisko jednej czwartej z ponad 800 milionów osób chorujących na cukrzycę na świecie. Dziś leczy się je głównie oczyszczaniem i opatrywaniem, czyli łagodzeniem objawów. Europejski projekt APTADEGRAD idzie w inną stronę: jego związki usuwają z rany nadmiar białek podtrzymujących stan zapalny, korzystając z naturalnego systemu recyklingu w komórkach — a na końcu możesz sprawdzić, czy masz głowę do biotechnologii.

Diabetische Fußgeschwüre betreffen etwa ein Viertel der weltweit mehr als 800 Millionen Menschen mit Diabetes. Heute werden sie meist nur gereinigt und verbunden – behandelt werden also die Symptome. Das EU-finanzierte Projekt APTADEGRAD geht einen anderen Weg: Seine Wirkstoffe entfernen überschüssige Entzündungsproteine aus der Wunde und nutzen dafür das natürliche Recyclingsystem unserer Zellen – und am Ende kannst du prüfen, ob du einen Kopf für Biotechnologie hast.

Diabetic foot ulcers affect about a quarter of the more than 800 million people with diabetes worldwide. Today they are mostly cleaned and dressed, which means treating the symptoms. The EU-funded APTADEGRAD project takes a different route: its compounds remove excess inflammatory proteins from the wound by recruiting the natural recycling system inside our cells – and at the end you can check whether you have a head for biotechnology.

Caldo, siccità e acqua sempre più scarsa non sono solo problemi del nostro tempo. Oltre 10 000 anni fa i pastori del Levante affrontavano sfide simili. Il progetto europeo ICARHUS ha cercato di capire come gestissero le loro greggi, usando un metodo che legge le proteine conservate nei resti animali antichi. L'età e il sesso di capre e pecore raccontano molto sul clima del passato — e alla fine puoi scoprire se c'è in te un pastore dell'età della pietra.

El calor, la sequía y la escasez de agua no son solo problemas de nuestro tiempo. Hace más de diez mil años, los pastores del Levante se enfrentaron a retos parecidos. El proyecto europeo ICARHUS quiso averiguar cómo gestionaban sus rebaños, con un método que lee las proteínas conservadas en restos animales antiguos. La edad y el sexo de cabras y ovejas revelan mucho sobre el clima del pasado — y al final puedes comprobar si llevas dentro un pastor de la Edad de Piedra.

Chaleur, sécheresse et ressources en eau en baisse : ces problèmes ne sont pas propres à notre époque. Il y a plus de 10 000 ans, les bergers du Levant affrontaient déjà des défis semblables. Le projet européen ICARHUS a cherché à comprendre comment ils géraient leurs troupeaux, grâce à une méthode qui lit les protéines conservées dans d'anciens restes animaux. L'âge et le sexe des chèvres et des moutons en disent long sur le climat du passé — et à la fin, vous pouvez vérifier s'il y a en vous un berger de l'âge de pierre.